-दीपाली लंके 01/11/2015

लिंगाणा डोंगर भटक्यांसाठी एकस्वप्नवत वाटणारा किल्ला आहे.रायगड हे राजगृहतर लिंगाणा हेकारागृह म्हणून प्रचलित होते.लिंगाणा हा किल्लाअसला तरी सूळक्यांचामात्र मानबिंदू ठरणाराचआहे. लिंगाणा हालिंगा सारखा भासतअसल्यामुळे हे नावप्रचलित झाले असावे.ह्या किल्ल्याचं वैशिष्ट्यम्हणजे हा बहुरूपीअसा आहे. प्रत्येकबाजूने आपल अबाधितस्थान दाखवणारा असाचआहे. सह्याद्रीच्या दऱ्याखोऱ्यातील लिंगाणा जणू शिरोमणीचआहे. लिंगाणा याकिल्ल्यावर प्रस्थान करन वाटततेवढं सोपं नसूनप्रस्तरारोहणाचे तंत्र आवश्यक आहे.प्रबळ इच्छाशक्ती आणिआत्मविश्वासाच्या जोरावर हा किल्लापादाक्रांत करता येतो.पुण्याहून वेल्हे मार्गे बोराट्याच्यानाळेने हा किल्लासर करता येतो.किल्ल्यावर जाण्याचा सुरुवातीचा प्रवासआल्हाददायक वाटतो सकाळची थंडहवा, वातावरणातील प्रसन्नतामुळी प्रत्येकाला हवीहवीशी वाटते. 

पठारावरचीवाट संपते आणिबोराट्याच्या नाळेचा प्रवास सुरुहोतो तेव्हा मात्रथंडीत सुद्धा घामनिघतो. नाळ हिदोन दर्यांमधून जाणारीनिमुळती व्ही आकाराचीवाट असून मोठमोठ्या दगडांनी आणि झाडा-झुडूपांनी  व्यापलेलीआहे. पक्ष्यांचा तोकिलबिलाट दरीतून घोंगावणारा वाराजणू पुढची वाटचालवाटते तेवढी सोपीनाहीये हेच कानातसांगून जात होता. काही कातळछोटे हातात मावतीलएवढे तर काहीविस्ताराने मोठे उतरूनजात असताना मात्रदमछाक होत होती.सूर्योदय झाला आणिजणू लिंगाण्याचे आम्हालापहिले दर्शन झाले,जणू तो आमच्यास्वागतास सज्ज असल्यासारखेचभासले , खंर सांगायचंतर आमच्या उरातमात्र धडकी भरली. 

लिंगाणा खरच खूपदिमाखदार भासत होताआजू बाजूच्या दऱ्याखोऱ्या जणू त्याचंअस्तित्व मानून त्याच्या पहारेदारासारख्याभासत होत्या. बोराट्याच्यानाळेतून सुरु झालेलाप्रवास हा तुम्हालाअगदी लिंगाण्याच्या समोरआणून ठेवतो नितुम्ही आ वासूनत्याच्या कडे पाहतअसता कि खरचआपण या किल्ल्यावरजाणार आहे.सकाळच्यावेळी वाहणारा भणाणतावारा मात्र हैराणकरत होता उरातभरलेली धडकी लिंगाण्याचाप्रचंड आणि भयभीतकरणारा विस्तार जणू इच्छाशक्तीवरघाव करत होता.सुरुवातच जणू कातळचढाईची आहे आणिटप्प्या गणिक तीविस्तारत जाते आणिआपल वेगळेपण सिद्धकरू पाहते. एकामागोमाग असणारे कातळ जणूआम्हाला वर त्यांच्याकडेयेण्यासाठी साद घालतहोते तर काहीआमच्यावर चढाई करूनचदाखवा असा आवदाखवून जणू आमच्याजिद्दीला चेतना देत होते.या कातालांच्या बरोबरीलावारा सोबत म्हणूनआमची परीक्षाच पाहतहोता. दोन्ही बाजूलाअसणाऱ्या खोल दऱ्याजणू आमच्यावर हसतआहे असंच भासतहोते आणि त्यांच्याकडेबघणे मात्र आम्हालानकोसे वाटत होते. 

सह्याद्रीची श्रीमंती खूप थोरआहे हे आमच्यामनावर प्रतिबिंबित झालेहोते. प्रत्येक कातळचढून आम्ही विजयीमुद्रेने लिंगाण्याच्या दिशेने प्रयाण करतहोतो कधी दोरखंडाच्यासहाय्याने तर कधीस्वतःला उचलून घेत आम्हीमार्गक्रमण करतच राहिलोआणि अखेर तोक्षण आला आणिआम्ही लिंगाणा सरकरून त्याच्या माथ्यावरपोहचलो आणि विजयाचाएकंच जल्लोष केलाहि स्वतःवर मातहोती स्वतःच्या प्रबळइच्छाशक्तीची आणि घेतअसलेल्या मेहनतीच जणू प्रगतीपुस्तकच आम्हाला मिळालं होतं. लिंगाण्यावरून दिसणारा रायगडआणि जगदीश्वर मंदिराचेदर्शन घेवून आम्हीअक्षरश: तृप्त झालो आणिघेतलेल्या मेहनतीच चीज झाले.आजूबाजूचं विहंगम दृश्य, सह्याद्रीच्यारांगा, धबधबे , बोराट्याची नाळ,लपून बसलेली सिंगापूरनाळ, रायलिंग पठारडोळ्यात साठवून घेतले ,विजयीमुद्रेचे फोटो काढूनटिपून घेतले.चढाईझाली होती आम्हीजिंकलो होतो पणआता खरी तरलिंगाण्याहून उतरण्याची पुढची लढाईतर अजून बाकीचहोती हे लक्षातआल आणि आमच्यातोंडचे पाणी पळाले.जीवघेणी चढाई झाल्यानंतरजणू उतरण्याची हिम्मतअजूनच वाढवावी लगलीहोती खोल दरीआणि कातळ जणूआमच्याशी हितगुज करू पाहतहोते तर काहीभीती दाखवत होते.दरीत शरीराला मोकळेसोडून दोरखंडाच्या साह्यानेउतरण्याशिवाय दुसरा पर्याय चनव्हता. 

साधारणपणे १०००  फूट चढाई नंतर १०००  फूट खाली उतरणे म्हणजे एक कसरतहोती. लिंगाण्या ने आम्हाला एवढ्या मेहनती नंतर  मायेने जवळ केले होते , आम्हाला शाबासकी दिली होती त्याची लाज म्हणून काहोईना आम्हाला खाली यशस्वीरीत्या गेलंच पाहिजे असं आम्ही स्वतःची समजूत घालून कंबर कसली आणि एक मेकां साहाय्य करू यारीतीने एक-एक करून खाली मार्गाक्रमण करू लागलो. या सगळ्या प्रकारात एक गोष्ट लक्षात घेतली पाहिजे स्वतः वरचा अढळ विशासआणि मी हे करणारच हा एक सकारात्मक विचारच तुम्हाला लिंगाणा सर करण्यास पोषक ठरतो तसेच उतरण्यासाठी. एक -एक करतआम्ही परत बोराट्याच्या नाळेने मार्गक्रमण करत, विजयी मुद्रा घेवून, आणि दिवसभरातील साहसी आठवणीना उजाळा देत परतीच्यामार्गाला लागलो. आणि रायलिंग पठारावरून लिंगाण्याचे एक शेवटचे दर्शन सूर्यास्ता सोबत घेतले आणि येथेच खऱ्या अर्थाने आमचालिंगाणा किल्ला आणि सूळक्यांचा मानबिंदू सुफळ संपूर्ण झाला.