आपल्या पायावरून चालताना पडणाऱ्या पावलांची संख्या, निसर्गावर उमटणारे भावी परिणाम, ऐतिहासिक वास्तूंची पडझड व त्यांचे जतन करण्याची गरज – असे अनेक विषय आहेत जे आपल्या सभोवतालच्या विश्वाशी जोडलेले आहेत, पण दैनंदिन धावपळीत त्यांना योग्य स्थान मिळत नाही.
“बोलाचाच कडू आणि बोलाचाच भाव!” – पण क्षितिज ग्रुपने आयोजित केलेला सुधागड ट्रेक या विचारांना मूर्त रूप देणारा प्रयत्न ठरला.
क्षितिज ग्रुप माझ्यासाठी नवीन होता. पहिली मोठी सहल, पहिला ट्रेक आणि पहिल्यांदाच संवर्धन कार्यात सहभागी होण्याची संधी. ट्रेकला जायचं म्हणजे फक्त फिरणं एवढंच नसून, आपण काहीतरी चांगलं करू शकतो ही भावना पक्की झाली.
दिनांक ४ जून (शुक्रवार) रोजी रात्री बसने प्रवास सुरू झाला. वाटेत झाडलागवडीसाठी रोपे घेऊन पहिला टप्पा गाठला. मुंबईच्या गर्दीपासून दूर, पूर्णचंद्र आणि असंख्य ताऱ्यांच्या साक्षीने झोपण्याचा अनुभव अविस्मरणीय होता.
सकाळी लवकर गड चढाई सुरू झाली. उन्हाचा त्रास नव्हता, पण झाडलागवडीसाठी लागणारे साहित्य आणि पाण्याची व्यवस्था करणे ही मोठी कसरत होती. तरीही कुणीही तक्रार न करता सर्वांनी आनंदाने काम केले.
पहिल्या पावसाच्या हलक्या सरींनी धरणी न्हाऊन निघाली होती. प्रत्येक क्षण नवा भासत होता. सतत सिमेंट-काँक्रीटच्या जंगलात राहणाऱ्या माणसासाठी हा अनुभव मनाला स्पर्श करणारा होता.
गडावर पोहोचल्यावर त्याचा इतिहास जाणून घेताना मन अभिमानाने भरून आले, पण त्याच वेळी ऐतिहासिक वास्तूंची दयनीय अवस्था पाहून “आपण काहीतरी केलं पाहिजे” ही जाणीव तीव्र झाली.
केवळ फिरून परत जाण्यापेक्षा, थोडं का होईना पण योगदान द्यायचं – याच उद्देशाने आम्ही झाडलागवड, बीजरोपण आणि परिसर स्वच्छतेची कामं केली.
हातात कुदळ, फावडे घेऊन काम करताना थकवा जाणवत होता, पण मन मात्र समाधानाने भरलेलं होतं. त्या रात्री सगळे इतके थकले होते की क्षणार्धात झोप लागली.
दुसऱ्या दिवशी सकाळी थोडी कामं उरकून परतीचा प्रवास सुरू झाला. परतताना शरीर थकलेलं होतं, पण मन मात्र नव्या अनुभूतींनी समृद्ध झालं होतं.
हे कार्य इथेच थांबणार नाही. लावलेल्या झाडांकडे पुन्हा लक्ष देणं गरजेचं आहे, पण खात्री आहे – क्षितिज ग्रुपसोबत आपण पुन्हा इथे परत येऊ.
इतिहास जपला जाईल, निसर्ग टिकवला जाईल.
— मैत्राली आगटे