भिलाई

भिलाई किल्ल्यापासून पायथ्याचे दगडी साकोडे गाव २ किलोमीटर अंतरावर आहे. दगडी साकोडे गावतून समोरच कातळटोपी घातलेला भिलाई किल्ला दिसतो. भिलाईहून पाटोळे साखरपाड्याला जाणार्‍या रस्त्याने साधारणपणे दोन किलोमीटर गेल्यावर साखरपाडा खिंड लागते. या खिंडीच्या डाव्या बाजूला अढीर डोंगर तर उजव्या बाजूला भिलाई किल्ला आहे. खिंड ओलांडून पुढे गेल्यावर रस्त्यालगत उतरणार्‍या डोंगरसोंडेने वर चढायला सुरुवात करावी. खिंडीच्यावर चढून आल्यावर उजव्या बाजूला शेंदूर फ़ासलेले काही दगड आहेत. ते पाहून भिलाई किल्ल्याचा डोंगराच्या आधी असलेल्या डोंगराच्या दिशेने चढाईला सुरुवात करावी. हा डोंगर उजव्या बाजूला आणि दरी डावीकडे ठेवत भिलाईच्या कातळ टोपीच्या दिशेने चढाई करावी. हा सगळा भाग घसार्‍याचा (स्क्री) आहे. पायवाटा , ढोरवाटा एकमेकात मिसळलेल्या आहेत. त्यामुळे आपण भिलाईच्या कातळटोपीकडे लक्ष ठेवत त्या दिशेने चढत जायचे . खिंडीपासून साधारणपणे पाऊण तासात आपण कातळ टोपीच्या पश्चिम टोका खाली पोहोचतो. येथून दरी डावीकडे आणि कातळ टोपी उजवीकडे ठेवत पायवाटेने २ मिनिटे चालल्यावर एके ठिकाणी कातळ भिंतीवर चढण्यासाठी काही दगड रचून ठेवलेले दिसतात. दगडावरुन कातळावर चढून साधारणपणे १० फ़ूटाचा ओबडधोबड टप्पा पार केल्यावर पायवाट लागते. कातळटप्पा चढण्यासाठी रोपची गरज नसली तरी काही ठिकाणी सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. कातळ टप्पा चढून गेल्यावर समोर गडाचे टोक आणि त्याखालील गुहा दिसतात. या गुहांच्या दिशेने जातांना कातळात खोदलेली ५ कोरडी टाकी दिसतात. पुढे गुहेपर्यंत जाण्यासाठी पुन्हा कातळकड्याला भिडावे लागते. या ठिकाणी दोन गुहा आहेत. त्यात हनुमान, सप्तशृंगी देवीची मुर्ती आणि काही शेंदुर लावलेले दगड आहेत. गुहेपासून गडमाथ्यावर जाणारी पायवाट अरुंद आहे. या वाटेवर निवडूंगाची जाळी मोठ्या प्रमाणावर आहे. गडमाथा छोटासा आहे. त्यावर भगवा ध्वज लावलेला आहे. गडमाथ्यावरुन साल्हेर, सालोटा, मुल्हेर, पिंपळा, चौल्हेर हे किल्ले दिसतात.