ट्रेकिंग साहित्य व नियोजन मार्गदर्शक

उपयुक्त ट्रेकिंग साहित्य यादी, ऋतूनुसार मार्गदर्शन आणि
महाराष्ट्रभर ट्रेकशित्झ ट्रेकर्सद्वारे पाळली जाणारी किल्ला शिस्त

30+
आवश्यक साहित्य
3
ट्रेक प्रकार
10+
सुरक्षितता मार्गदर्शक तत्त्वे

ट्रेकिंगसाठी योग्य वेळ

उन्हाळा मार्च - मे

सुट्टीतील सहलींसाठी योग्य काळ. ज्या ठिकाणी पाण्याची टंचाई नसते अशा ट्रेकसाठी हा ऋतू आदर्श आहे. स्वच्छ हवामानामुळे आजूबाजूच्या परिसराचे विस्तीर्ण दृश्य पाहता येते.

स्वच्छ दृश्यता
सुट्टीसाठी अनुकूल
पाण्याची उपलब्धता तपासा

पावसाळा जून - सप्टेंबर

हिरव्यागार जंगलं आणि डोंगररांगांच्या सौंदर्यासह निसर्गाचा मनमोहक अनुभव. प्रखर उन्हाचा त्रास नसल्यामुळे वातावरण आल्हाददायक असते, जे निसर्गप्रेमींसाठी उत्तम आहे.

हिरवळ भरलेली निसर्गसृष्टी
आल्हाददायक हवामान
अतिरिक्त साहित्य आवश्यक

हिवाळा ऑक्टोबर - फेब्रुवारी

सर्व ऋतूंमध्ये सर्वोत्तम काळ. प्रखर उष्णता नसल्यामुळे हवामान सुखद असते आणि दृश्यता उत्कृष्ट असते. पाण्याची कोणतीही अडचण नसून देशभर ट्रेकसाठी हा ऋतू अत्यंत योग्य आहे. ऑक्टोबर ते जानेवारी हा काळ विशेषतः आदर्श मानला जातो.

आदर्श हवामान
उत्कृष्ट दृश्यता
पाण्याची अडचण नाही

आवश्यक ट्रेकिंग साहित्य यादी

एकदिवसीय ट्रेकसाठी आवश्यक साहित्य

1
पाण्याची बाटली (किमान २ लिटर)
2
टोपी किंवा कॅप (उन्हापासून संरक्षणासाठी)
3
हंटर बूट (पावसाळ्यात स्पोर्ट्स शूज)
4
कोरडे अन्न (बिस्किटे, तेलकट पदार्थ टाळावेत)
5
अतिरिक्त कपडे (१–२ जोड)
6
कटिंग चाकू
7
टॉर्च (शक्यतो कमांडर टॉर्च)
8
पेन आणि वही
9
सुरक्षित माचिस
10
प्रथमोपचार पेटी

बहुदिवसीय ट्रेकसाठी आवश्यक साहित्य

एकदिवसीय ट्रेकच्या साहित्याव्यतिरिक्त खालील वस्तू आवश्यक:

+
टूथब्रश आणि टूथपेस्ट
+
मेणबत्त्या आणि माचिस
+
स्टोव्ह किंवा क्लिक्स
+
रॉकेल (इंधन)
+
झोपण्याचे साहित्य (स्लीपिंग मॅट, स्लीपिंग बॅग)
+
ताट, चमचा, ग्लास
+
कच्चे अन्नधान्य (तांदूळ, मॅगी इ.)
+
लहान बादली
+
ट्रेकिंग दोरी (सुमारे ५० मीटर)
+
जुनी वर्तमानपत्रे

पावसाळ्यासाठी विशेष साहित्य

पावसाळी ट्रेकिंगसाठी अतिरिक्त आवश्यक वस्तू

रेनकोट किंवा विंडचीटर
📱
कॅमेरा सुरक्षित ठेवण्यासाठी छत्री
🗄
जास्त संख्येने प्लास्टिक पिशव्या
🧭
चुंबकीय होकायंत्र

महत्त्वाचे: पावसाळ्यात साहित्य ओले होऊ नये यासाठी सर्व वस्तू प्लास्टिक पिशव्यांमध्ये नीट पॅक करा.

किल्ला भेट मार्गदर्शक सूचना

किल्ले हे केवळ जुन्या वास्तू नाहीत, तर आपल्या पूर्वजांच्या आठवणी आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या गौरवशाली इतिहासाचे साक्षीदार आहेत. चला, हा अमूल्य वारसा पुढील पिढ्यांसाठी जतन करूया.

करावयाच्या गोष्टी – उत्तम पद्धती

प्रवेशद्वार, बुरुज, कोरीवकाम आणि शिल्पकलेसारख्या महत्त्वाच्या वास्तूंची छायाचित्रे घ्या
गट छायाचित्रांसोबत निसर्ग छायाचित्रणावरही लक्ष केंद्रित करा
कोरीवकामावरील ऐतिहासिक शिलालेखांची नोंद घ्या किंवा त्याची प्रत लिहून ठेवा
परिसर स्वच्छ ठेवा आणि कचऱ्याची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावा
साप, उंदीर आणि वन्य प्राण्यांपासून संरक्षणाची योग्य खबरदारी घ्या
वाट चुकू नये यासाठी ओळखण्याजोगी कायमस्वरूपी खुणा ठेवा

टाळावयाच्या गोष्टी – करू नका

संगीत यंत्रणा किंवा गोंगाट करून शांत वातावरणाचा भंग करू नका
प्लास्टिक कचरा पसरवू नका. तो गोळा करून शहरात योग्य ठिकाणी टाका
धूम्रपान आणि मद्यपान करू नका. बाटल्या फोडू नका, कारण त्यातून इतरांना इजा होऊ शकते

जंगलातील सुरक्षितता खबरदारी

आपत्कालीन परिस्थितीसाठी शिकारी चाकू किंवा कुऱ्हाड सोबत ठेवा
आजूबाजूच्या वातावरणात मिसळणारे कपडे घाला. प्राण्यांचे लक्ष वेधून घेणारे भडक रंग टाळा
सरपटणाऱ्या प्राण्यांपासून दूर राहण्यासाठी आणि आग पेटविण्यास मदत म्हणून इंजिन ऑइल सोबत ठेवा
जंगलात आग लागण्याचा धोका टाळण्यासाठी अनावश्यक आग पेटवू नका
कीटक चावण्यापासून बचावासाठी पूर्ण पँट आणि शर्ट परिधान करा

इंजिन ऑइलचे उपयोग:

सरपटणारे प्राणी आणि धोकादायक कीटक दूर ठेवण्यासाठी
आपत्कालीन परिस्थितीत आग पेटविण्यास मदत करण्यासाठी

प्रवास माहिती

सर्वोत्तम प्रवास पर्याय

खासगी वाहनाने प्रवास करणे सोयीचे असले तरी भाडे महाग पडू शकते. किमान खर्चात प्रवासासाठी एस.टी. बस हा सर्वोत्तम पर्याय आहे. महाराष्ट्रभर पसरलेल्या विस्तृत जाळ्यामुळे एस.टी. बस राज्याच्या जवळजवळ प्रत्येक भागात पोहोचते.

एस.टी. बस

किफायतशीर, विस्तृत सेवा जाळे

खासगी वाहन

सोयीस्कर पण खर्चिक पर्याय

नवख्या ट्रेकर्ससाठी झटपट सूचना

योग्य सॅक (बॅकपॅक)

पाठीवर ताण न येता जास्तीत जास्त साहित्य मावेल असा योग्य ट्रेकिंग सॅक निवडा

पाणी प्या

नेहमी पुरेसे पाणी सोबत ठेवा आणि तहान लागली नसली तरी नियमितपणे पाणी प्या

योग्य पादत्राणे

योग्य शूज वापरा – कोरड्या हवामानात हंटर शूज आणि पावसाळ्यात स्पोर्ट्स शूज

सुरक्षिततेला प्राधान्य

नेहमी प्रथमोपचार पेटी सोबत ठेवा आणि आपल्या ट्रेकच्या नियोजनाबद्दल कोणाला तरी नक्की कळवा

तुमच्या पुढील साहसासाठी तयार आहात का?

आता ट्रेकसाठी काय सोबत न्यावे हे तुम्हाला माहीत आहे. चला, आमच्या आगामी ट्रेक्समध्ये सहभागी व्हा आणि सह्याद्री पर्वतरांगांचे अप्रतिम सौंदर्य अनुभवायला या.