प्लस व्हॅली ट्रेक

पुण्यापासून कोकणात उतरणार्‍या ताम्हणी घाटात ताम्हिणी गावाच्या पुढे डोंगरवाडी जवळ घाटातच पर्यटकांसाठी एक चौथरा बांधलेला आहे. या चौथाऱ्यापासूनच आपण दरीत उतरायला सुरुवात करतो. या ठिकाणी दोन दऱ्या एकमेकांना छेदत गेल्या आहेत, अवकाशातून तसेच या घाटातूनही बघितले असता तो आकार ‘+’ या चिन्हासारखा दिसतो. म्हणून या दरीला नाव प्लस व्हॅली दिले गेले.

दरीत उतरण्यास सुरुवात केल्यावर ठिसूळ दगडांची मालिका लागते. उतरताना वाटेत दिसणार्‍या मोठया दगडांमुळे सांदण दरीची आठवण होते. उजवीकडे उंच कातळकडा ठेवत आपण पुढे मार्गक्रमण करतो. पट्टीच्या गिर्यारोहकांनी या कातळ कड्यावरही प्रस्तररोहणाचा सराव केलेला दिसून येतो. तीस ते पस्तीस मिनिटांमध्ये आपण दरीत पोहोचतो. गर्द झाडीनी हा भाग नटलेला आहे. दगडांच्या कपाऱ्यांमधून वाहत आलेले पाणी बऱ्याच ठिकाणी आढळून येते. उन्हाळ्यातही या ठिकाणी पाण्याची उपलब्धता मुबलक प्रमाणात असते. झाडीमधून उजवीकडे वळून आपण एका लहानशा डोहापाशी येतो. वाहते आणि स्वच्छ पाणी असल्याने पाण्याचा तळ स्पष्टपणे दिसतो. नितळ पाण्याने मन सुखावून जाते. येथे पाणपिशव्या, बाटल्या भरून घेऊन पुढच्या महत्त्वाच्या टप्प्याकडे आपण चालू लागतो.

पाण्याच्या वाटेने न जाता डोहाच्या डावीकडून झाडीतून आपण एका कड्यावर पोहोचतो. इथून खाली १०० फुटांचा एक रॅप्लिंग चा टप्पा आहे. योग्य त्या साधनांसह व प्रशिक्षाकांसह हा टप्पा उतरणे आवश्यक आहे. ८० फुटांपर्यंत दगडाच्या मदतीने व शेवटच्या २० फुटांमध्ये ओव्हरहँग असल्याने दोराच्या व्यवस्थित हाताळणीने आपण पुन्हा पाण्याच्या प्रवाहात येतो. इथे दगडांच्या सावलीत तहानलाडू भूकलाडू पोटात ढकलावेत. पाण्याच्या वेगामुळे दगडालाही कसे आकार प्राप्त होतात हे येथे पाहता येते. येथे खाली उतरल्यावर आणखी एक पाण्याचा डोह नजरेस पडतो. या पाण्याच्या सान्निध्यामुळे हा टप्पा सुखावह वाटतो.

इथून पुढे असाच एक रॅप्लिंगचा पॅच आहे. या ठिकाणाहून खाली पहिले असता एक कुंड दिसते, हेच ते प्रसिद्ध देव कुंड. आता आपण ज्या मार्गाने उतरणार तो मार्ग जलप्रपाताचा आहे. व्यवस्थीत उपकरणे लावून उतरण्यास सुरुवात केल्यावर ४०-५० फुटांपर्यंत पायाला दगड लागतो, त्याच्या मदतीने आपण हळूहळू खाली उतरतो पण यापुढे दगडाने वक्राकार धारण केल्याने दोराच्या कौशल्यानेच आपण खाली सरकतो. जवळजवळ १२५-१५० फुटांचा हा पुढचा टप्पा आपल्याला सरळ देवकुंडामध्ये उतरवतो. रॅपल करत असतानाही पाण्याची संततधार आपल्या शिरावर अभिषेक करीत असते. हवेतून दिसणारे खालील दृश्य येथे येऊनच पाहण्यात मजा आहे.

कुंडाच्या आजूबाजूला पावसाळ्याव्यतिरिक्त मुक्काम करता येतो. दोन्ही बाजूनी अंगावर येणारे खोलगट कडे व मध्ये साठलेले पाणी. कुंडात मनसोक्त जलविहारही करता येतो.जर मुक्काम केला तर सकाळी लवकर उठून आवरून पुढे चालण्यास सुरुवात करावी. पाण्याच्या मधूनच प्रवाहमार्गातून चालत गेल्यास सप्तकुंडापाशी आपण येतो. येथेही मुक्काम करता येईल. आजूबाजूची किर्र झाडी चालताना सुखावून जाते. या सरळ वाटेने आपण १ ते १.३० तासात भिरा गावात पोहोचतो. रस्त्याने येताना आपण भिरा धरणाच्या बाजूनेच चालत असतो. उजवीकडे घनगड, कुंडलिका दरी लक्ष वेधून घेतात. भिरा गावात उतरल्याने आपण कोकणातील रायगड जिल्ह्यात प्रवेश करतो. म्हणजेच पुणे जिल्ह्यातून प्लस व्हॅली मार्गे आपण कोकणात उतरतो.

भिरा गावातून देवकुंड पर्यंतचा सोपा ट्रेक उन्हाळ्या पर्यंत करता येतो. रस्ता व्यवस्थित असल्याने वाटाड्याशिवाय सुद्धा देवकुंडापर्यंत पोहोचता येते.