संतोषगड

संतोषगड हा तीन भागात विभागला आहे. पहिल्या टप्प्यावर सरंक्षक तटबंदी तर दुसया टप्प्यावर माचीचा भाग आणि सर्वात वरचा बालेकिल्लाचा भाग आहे.
किल्ल्यावर जाण्याच्या वाटेवर एक मठ आहेया मठाच्याच बाजूला एक गुहा आहे. या गुहेत थंड पाण्याचा साठा आहे. एक वाल्मिकी ऋषिंची मूर्ती आहे. मठाच्याच वरच्या बाजूला एक दरवाजा आहे. मात्र येथपर्यंत पोहोचण्यासाठी वळसा घालून यावे लागते. मठाच्या डाव्या बाजूला जाणारी वाट तटबंदीला चिटकूनच पुढे जाते. पुढे वाटेतच एक छोटेसे देऊळ लागते. येथून वर थोडी उजवीकडे सरकत जाणारी वाट आपल्याला थेट किल्ल्याच्या दरवाजातच घेऊन जाते.
आज किल्ल्याचा दरवाजा मात्र केवळ नाममात्रच शिल्लक रा्हीलेला आहे. दरवाज्यामधील पहारेकयांचा देवड्या आजही सुस्थितित आहेत. दरवाज्यातून आत शिरल्यावर समोरच हनूमानाचे टाके आहे. त्याच्याच मागे वाड्यांचे व घरांचे अवशेष आहेत. धान्य कोठारांच्या भिंती उभ्या आहेत. पण छप्पर उडालेले आहे. याच्याच मागच्या बाजूला एक मोठा खड्डा आहे. लांबवरून पाहिल्यास एखादी विहीरच वाटते मात्र जवळ गेल्यावर समजते की खाली प्रचंड मोठ पाण्याचं टाकं आहे आणि टाक्यात उतरण्यासाठी चक्क कातळभिंत कोरून पायर्‍या केलेल्या आहेत. पायर्‍या उतरून टाक्यात गेल्यावर महादेवाचे मंदिर आहे. किल्ल्याची पहिल्या टप्प्यावर असणारी संरक्षक तटबंदी, बुरुज आजही चांगल्या परिस्थित उभे आहेत.किल्ल्याचा संपूर्ण परिसर भटकण्यास दोन तास लागतात. गडावरून फार दूरच्या प्रदेशावर नजर ठेवता येत असे . किल्ल्याच्या पश्चिमेस मोळघाट आहे. याच दक्षिणपूर्व पसरलेल्या डोंगररांगेवर सीताबाईचा डोंगर व वारूगड आहेत.