प्रस्तावना
दापोली व मुरुड हर्णे जवळील आंजर्ले गावात डोंगराच्या कड्यावर वसलेले हे कड्यावरचे गणपतीचे प्राचीन मंदिर आहे.
महत्त्व
हे मंदिर समुद्रकिनाऱ्यावरील कड्यावर बांधलेले असून उंच ठिकाणी स्थित असल्यामुळे “कड्यावरचा गणपती” म्हणून प्रसिद्ध आहे.
इतिहास
पूर्वी समुद्रातील खडकावर अजरालयेश्वर व गणपतीची मंदिरे होती. समुद्रपातळी वाढल्यामुळे ती मंदिरे पाण्यात गडप झाली. त्यानंतर नवीन मंदिर उंच कड्यावर बांधण्यात आले. सध्याच्या मंदिराचा जिर्णोध्दार इ.स. १७७० मध्ये करण्यात आला.
स्थापत्यशास्त्र
मंदिरास सभामंडप, अंतराळ व गाभारा असे तीन भाग आहेत. सभामंडपात कारंजे आहे. गाभाऱ्यातील उजव्या सोंडेची गणेश मूर्ती सुमारे पावणे दोन मीटर उंच आहे. मंदिरासमोर दगडी बांधणीचे तळे आहे.
कसे पोहोचावे
मुंबईहून दापोलीमार्गे सुमारे १५ किमी अंतरावर आंजर्ले गाव आहे. वाहनाने थेट मंदिरापर्यंत जाता येते.
भेट देण्याचा उत्तम काळ
ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी
टीपा
समुद्रात बुडालेल्या जुन्या मंदिरांनंतर हे मंदिर उंच कड्यावर बांधण्यात आले हे याचे वैशिष्ट्य आहे.