प्रस्तावना
सातारा शहरापासून सुमारे १४ किमी अंतरावर देगाव गावाच्या मागील डोंगरावर पाटेश्वराचे अप्रतिम मंदिर व लेणी आहेत. येथे विविध आकारातील आणि प्रकारातील असंख्य शिवपिंडी कोरलेल्या आहेत.
महत्त्व
पाटेश्वर हे शैव लेणी स्थापत्याचे अत्यंत दुर्मिळ व वैशिष्ट्यपूर्ण उदाहरण आहे.
इतिहास
पाटेश्वरची हिंदू (ब्राह्मणी) लेणी कधी व कोणी खोदली हे अज्ञात आहे. मुख्य मंदिर अठराव्या शतकात सरदार अनगळ यांनी बांधले.
स्थापत्यशास्त्र
येथे विश्वेश्वर पुष्करणी, अजएकपाद शिवाची दुर्मिळ मूर्ती, अग्नी-वृष शिल्प, सहस्त्र शिवलिंगे, पंचमहाभूतांचे प्रतीक, दशावतार व अष्टमातृका शिल्पे आढळतात.
कसे पोहोचावे
सातारा शहरापासून देगाव हे गाव १४ किमी अंतरावर असून सिटी बस व रिक्षाची सोय आहे. देगाव बस स्थानकाच्या मागील कच्च्या रस्त्याने पाटेश्वरला जाता येते.
भेट देण्याचा उत्तम काळ
ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी
टीपा
असंख्य शिवपिंडी, अग्नी-वृष शिल्प व प्राचीन शिलालेख यामुळे पाटेश्वर अद्वितीय आहे.