प्रस्तावना
गोव्यातील तांबडी सुरला येथे अनमोड घाटाच्या पायथ्याशी, भगवान महावीर अभयारण्य व मोल्लेम राष्ट्रीय उद्यानात वसलेले हे बाराव्या शतकातील प्राचीन शिव मंदिर आहे.
महत्त्व
हे मंदिर मुस्लिम व पोर्तुगीज आक्रमणांपासून सुरक्षित राहिल्यामुळे आजही उत्कृष्ट स्थापत्य व शिल्पकलेसह सुस्थितीत आहे.
इतिहास
हे मंदिर बाराव्या शतकात बांधले गेले. काही तज्ञांच्या मते यादव राजा रामचंद्र याच्या हेमाद्री सरदाराने जैन स्थापत्य पद्धतीने हे मंदिर बांधले असावे. मात्र दहावे ते चौदावे शतक या काळात या प्रदेशावर कदंब राजवटीचे वर्चस्व होते.
स्थापत्यशास्त्र
भूमीज शैलीतील हे मंदिर पूर्णतः काळ्या बेसॉल्ट दगडात बांधलेले आहे. मंदिरात नंदीमंडप, अंतराळ व गाभारा असे तीन भाग आहेत. खांबांवर वेलबुट्टी, कमळ, किर्तीमुख व प्राणी शिल्पे कोरलेली आहेत. गाभाऱ्यात सुंदर शिवलिंग असून त्यावर सतत पाण्याची धार पडत असते.
कसे पोहोचावे
पणजीहून होंडा मार्गे वाळपई येथे जावे. वाळपईच्या अलिकडे उजवीकडे जाणाऱ्या रस्त्याने सुमारे ७ किमी पुढे भगवान महावीर अभयारण्याच्या प्रवेशद्वारातून मंदिरापर्यंत जाता येते.
भेट देण्याचा उत्तम काळ
ऑक्टोबर ते मार्च
टीपा
कळसावरील अर्धवट कोरीवकाम व कदंबकालीन शिल्पवैशिष्ट्ये विशेष उल्लेखनीय आहेत.