प्रस्तावना
चिलखत म्हणजे छातीचा भाग व डोके यांचे शत्रूच्या वारापासून संरक्षण करणारे विशेष कवच. दस्तान हे मनगटापासून कोपरापर्यंत हाताचे संरक्षण करणारे कवच आहे.
इतिहास
चिलखताची सुरुवात जाड कपड्यांपासून झाली. नंतर चामड्याचा वापर झाला. लोहयुगात धातूच्या कड्यांपासून बनविलेले जाळीदार चिलखत वापरात आले. पुढे पोलादी कड्यांचा वापर सुरू झाला. हत्ती व घोड्यांनाही चिलखते घातली जात.
तंत्रज्ञान
जाळीदार चिलखत (एका कडीत चार कड्या)
तांत्रिक माहिती
साहित्य:
कापड, चामडे, लोखंड, पोलाद
कापड, चामडे, लोखंड, पोलाद
वजन:
सुमारे २५ कि.ग्रॅ.
सुमारे २५ कि.ग्रॅ.
पल्ला:
लागू नाही
लागू नाही
कार्यपद्धती:
लागू नाही
लागू नाही
भारतातील वापर
अफजलखानाच्या भेटीच्या वेळी शिवाजी महाराजांनी अंगरख्याच्या आतून चिलखती कोट व जिरेटोप परिधान केला होता.
फायदे
तलवार व भाल्याच्या वारांपासून प्रभावी संरक्षण, लवचिकता
मर्यादा
अत्यंत जड वजनामुळे पडलेला योद्धा सहज उठू शकत नसे
टीपा
संपूर्ण संचात शिरस्त्राण, कोट व पायजमा यांचा समावेश असे.