अकोला किल्ला (असदगड)

मोरणा नदीकाठी वसलेल्या अकोला किल्ल्याला तटबंदी आणि बुरुज बांधून संरक्षित केलेले होते. यात असद बुरुज, पंच बुरुज आणि अगरवेस बुरुज असे तीन मोठे बुरुज होते. तसेच या किल्ल्याला विविध दिशांना प्रवेशव्दारे होती. त्यांना बाळापूर वेस, असद वेस इत्यादी नावाने ओळखले जात असे. आज अकोला किल्ला त्याची प्रवेशव्दारे आणि तटबंदी नष्ट झालेली आहे. किल्ल्यात मोठ्या प्रमाणात वस्ती असल्याने किल्ल्याचा एकमेव अवशेष असलेला बुरुज आपल्याला मोरणा नदीकाठी असलेल्या टेकडीवर पाहायला मिळतो.

अकोला शहराच्या जुन्या अकोला पोलिस स्टेशनच्या बाजूला किल्ल्याची उरलेली तटबंदी आणि दोन बुरुज पाहायला मिळतात. या बुरुजाच्या बाजूने पाय‍‍र्‍यांची वाट टेकडीवर जाते . टेकडीवर महापालिकेने एक उद्यान बनवलेले आहे. त्याची अवस्था अतिशय खराब आहे. उद्यानाच्या फ़ाटका समोर एक पुष्कर्णी आहे. डाव्या टेकडीच्या एका टोकाला भव्य भग्न बुरुज आहे. या बुरुजात हवा महल बांधलेला होता. या दुमजली हवा महालाचे नक्षीदार झरोके आणि खिडक्या आजही पाहायला मिळतात. या खिडक्यातून मोरणा नदीचे पात्र दिसते. किल्ल्याचा हा एकमेव अवशेष आज कसा बसा तग धरुन उभा आहे. त्या बुरुजाची तटबंदी कधीच नष्ट झालेली आहे. याशिवाय किल्ल्याचे कुठलेही अवशेष पाहायला मिळत नाहीत.