आवाडे कोट

आवाडे गावात श्री देव पाटेकर देवस्थान आहे. त्याच्या जवळून किल्ल्याकडे जाण्याचा रस्ता आहे. श्री देव पाटेकर देवस्थानाचे मुळ स्थान पूर्वी किल्ल्यात होते. सध्या पाटेकर देव सावंतवाडीच्या राजवाड्याच्या परिसरात आहे. त्यामुळे किल्ल्यात किंवा गावातील देवस्थानात पिंड अथवा मुर्ती नाही. पण गावातील लोकांनी गावात एक मंदिर बांधलेले. दरवर्षी २७ जानेवारीला देवळात उत्सव भरवला जातो. या श्री देव पाटेकर देवळा जवळून एक वाट शेताकडे जाते. या पायवाटेने पुढे चालत गेल्यावर डाव्या बाजूला झाडीभरला एक उंचवटा दिसतो तोच आवाडे किल्ला आहे. किल्ल्यात दाट झाडी असल्यामुळे गावातून वाटाड्या घेऊन किल्यावर जाणे योग्य आहे. वाटाड्या सोबत असेल तरच किल्ल्यावरील अवशेषांचा ठावठिकाणा कळतो. किल्ल्या भोवती अंदाजे १० फ़ूट लांबीचा खंदक आहे. किल्ल्या जवळून वाहाणार्‍या तिलारी नदीचे पाणी या खंदकात वळवून किल्ल्याला संरक्षण दिलेले आहे. खंदकाचा उंचवटा उतरून आपण खंदकात प्रवेश करतो. या खंदकात काही ठिकाणी अजूनही पाणी आहे. तर बराचसा खंदक दाट झाडीने भरलेला आहे.

खंदकात उतरून उंचवटा चढून तुटलेल्या तटबंदीतून आपला किल्ल्यात प्रवेश होतो. किल्ल्याचा आकार चौकोनी असून किल्ल्याला चार कोपऱ्यात चार बुरूज आहेत. किल्ल्याचे बुरूज आणि तटबंदी चिर्‍याच्या दगडात बांधलेली आहे. किल्ल्याचे बुरूज ढासळलेले आहेत. तटबंदीचीही मोठ्या प्रमाणात पडझड झालेली आहे. सध्या जी तटबंदी उभी आहे, तिची उंची ५ ते ७ फूट आहे. तटबंदीची रुंदी अंदाजे ३ ते ५ फूट आहे. मुळ तटबंदी १० ते १५ फूट उंच असण्याची शक्यता आहे.

किल्ल्यात शिरल्यावर एक ठळक पायवाट एका चिरेबंदी वास्तुकडे जाते. साधारणपणे १५ फूट × १० फूट आकाराच्या या वास्तुच्या चारही भिंती उभ्या आहेत पण वास्तुवर छत नाही. मुळ श्री देव पाटेकर देवस्थान याठिकाणी होते असे गावकर्‍यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे आजही वर्षातून एकदा इथे पूजा-अर्चा होते आणि ब्राम्हण भोजन केले जाते. या वास्तुत शिरण्यासाठी एक उध्वस्त दरवाजा आहे. ही वास्तू पाहून पायवाटेने झाडी झुडपं बाजूला करत पाच मिनीटे चालल्यावर एक चौकोनी आकाराची चिर्‍यात बांधलेली सुंदर विहिर पाहायला मिळते. विहिरीत पाणी आहे, पण ते वापरले जात नसल्याने खराब झालेले आहे.


विहिर पाहून पुढे चालत गेल्यावर किल्ल्याचा एक ढासळलेला बुरूज पाहायला मिळतो तो बुरूज पाहून आलेल्या पायवाटेने परत वास्तू पर्यंत येऊन विरुध्द दिशेला झाडीतून मार्ग काढत चालत गेल्यावर तटबंदीचे अवशेष पाहायला मिळतात. या तटबंदीच्या दोन टोकाला दोन बुरूजाचे अवशेष आहेत. त्यावर झाडी वाढलेली आहे. हे बुरूज पाहून पुन्हा किल्ल्यात प्रवेश केला तेथे आल्यावर आपली गडफेरी पूर्ण होते. किल्ला पाहायला अर्धा तास लागतो.

किल्ल्यात बांबूची अनेक बेट आणि दाट झाडी असल्याने इतर अवशेष त्या खाली झाकले गेले असावेत. किल्ल्याची साफसफाई केल्यास अजून काही अवशेष पाहायला मिळतील.