फर्दापूर सराई

छ.संभाजीनगर (औरंगाबाद) - अजिंठा - जळगाव रस्त्यावर, अजिंठा लेण्यांजवळ अजिंठा सराई आणि फ़र्दापूर सराई अशा दोन सराया आहेत. सराई म्हणजे व्यापारी, प्रवासी, सैन्यदल यांना तात्पुरती राहाण्यासाठी केलेली सोय. या सरायांना बुरुज , तटबंदी , दरवाजे अशी किल्ल्यासारखी संरक्षणाची सोय केलेली असते. सराईचाआकार चौकोनीअसून त्याला चार बुरुजआहेत व दोन दरवाजे आहेत. सराईच्या मध्यभागी एक मशिद आहे. प्रत्येक बुरुजाच्या आतून सराईच्या वरील भागात म्हणजे फ़ांजीवर जायची सोय होती. परंतू आता फक्त दक्षिण दरवाजाच्या डाव्या बाजूला असलेल्या बुरुजातून फ़ांजीवर जात येते. याबुरुजाच्या आत असलेल्या एका खोलीत पीर बसवलेला आहे. पूर्वीच्या काळी कदाचित प्रत्येक बुरुजात कोठारे असावीत. फ़ांजीवरून आपल्याला पुर्ण सराईला फेरी मारता येते. तटबंदीच्या दोन्ही बाजूला सध्या अतिक्रमण झालेले आहे.


अजिंठा लेणी, अजिंठा किल्ला, अजिंठा सराई व फर्दापूर सराई एका दिवसात खाजगी वाहनाने सहज पाहाता येतात.