रोहीडा

रोहीडा किल्ल्याच्या पहिल्या दरवाज्याच्या चौकटीवर गणेशपट्टी आणि वर मिहराब आहे. पुढे १५ ते २० पायर्‍या पार केल्यावर दुसरा दरवाजा लागतो येथून आत गेल्यावर समोरच पाण्याचे भुयारी टाके आहे याचे पाणी बाराही महिने पुरते येथून ५७ पायर्‍या चढून गेल्यावर तिसरा दरवाजा लागतो. हा दरवाजा अतिशय भक्कम आहे. यावर बर्‍याच प्रमाणात कोरीव काम आढळते. दोनही बाजूंस हत्तीचे शिर कोरण्यात आले आहे. तसेच डाव्या बाजूला मराठी व उजव्या बाजूला फारसी शिलालेख आहे. आजुबाजूच्या तटबंदीची पडझड झाली आहे.
येथून आत शिरल्यावर समोरच २ वास्तू दिसतात. एक गडावरील सदर असावी, तर दुसरे किल्लेदाराचे निवासस्थान असावे. डाव्या बाजूला थोडे अंतर चालून गेल्यावर ‘रोहिडमल्ल‘ उर्फ ‘भैराबाचे मंदिर‘ लागते. देवळात गणपती, भैरव व भैरवी यांच्या मूर्ती आहेत. मंदिरासमोर लहानसे टाके, दीपमाळ व चौकोनी थडगी आहेत. देवळा समोर तलाव आहे. तलावापासुन खाली बुरुजाच्या दिशेने उतरतांना बुरुजा जवळ सदरेचे अवशेष दिसतात. पुढे गेल्यावर एक पुष्कर्णी आहे. पुष्कर्णी पासून पुढे गेल्यावर एक बुरुज लागतो. या बुरुजा जवळ असलेल्या तटबंदीत चोर दरवाजा आहे. चोर दरवाजापासून पुढे दिसणार्‍या बुरुजापर्यंत चालत जातांना डाव्या बाजूला उध्वस्त वास्तूंचे अवशेष आहेत. पुढे किल्ल्याच्या उत्तर टोकावरचा फ़त्ते बुरुज आहे. फ़त्ते बुरुज पाहून सरळ चालत गेल्यावर पाण्याच्या टाक्यांची सलग रांग आहे. येथेच एक भूमिगत पाण्याचे टाके आहे. पाण्याच्या टाक्यांच्या पुढे चुन्याचा घाणा आहे. तेथून किल्ल्याच्या प्रवेशव्दारापाशी आल्यावर आपली गड फ़ेरी पूर्ण होते. संपूर्ण गड फिरण्यास साधारणत: दीड तास लागतो. किल्ल्या असलेल्या बुरुजांना नावे दिलेली आहेत. आग्नेयेस शिरवले बुरूज, पश्चिमेस पाटणे बुरूज व दामगुडे बुरूज, उत्तरेस वाघजाईचा बुरूज व पूर्वेस फत्ते बुरूज व सदरेचा बुरूज असे एकूण ६ बुरूज आहेत. गडाची तटबंदी व बुरुजांचे बांधकाम अजूनही मजबूत आहे.