तोरणा

वेल्हे गावातून किल्ल्यावर जातांना प्रथम बिनी दरवाजा लागतो. या प्रवेशव्दारातून किल्ल्यावर चढत गेल्यावर किल्ल्याचा दुसरा दरवाजा कोठी दरवाजा लागतो. या दरवाजा जवळ तोरणजाई देवीचे मंदिर आहे. त्याच्या पुढे दोन तलाव पाहायला मिळतात. या भागात घरांची उध्वस्त जोती पाहायला मिळतात. हे सर्व पाहून किल्ल्याच्या माथ्यावर गेल्यावर समोरच मेंगाई देवीचे मंदिर आहे. त्याच्या जवळच तोरणेश्वराचे मंदिर आहे. या भागातही घरांची उध्वस्त जोती पाहायला मिळतात. मंदिरांच्या मागच्या बाजूला खालच्या पातळीवर पाण्याची दोन टाकी आहेत.

तोरणा किल्ल्याच्या माथ्यावर आल्यावर आपल्याला किल्ल्याच्या झुंजार , बुधला आणि विशाळा या माच्यांवर जाता येते. मेंगाई मंदिराच्या पूर्वेला आणि पश्चिमेला गड माथा पसरलेला पाहायला मिळतो. मेंगाई मंदिराच्या पूर्वेला असलेल्या झुंजार माचीकडे (बुरुजाकडे) जातांना वाटेत घरांची उध्वस्त जोती पाहायला मिळतात. पुढे चालत गेल्यावर किल्ल्याच्या पश्चिमे टोकावर असलेला झुंजार बुरुज पाहायला मिळतो. त्याच्या जवळ पाण्याचे टाक आहे. बुरुजाच्या जवळ असलेल्या तटबंदीत गुप्त दरवाजा आहे. या दरवाजातून झुंजार माचीवर जाता येते.

तोरणा किल्ल्याची झुंझार माची पाहून पुन्हा मेंगाई देवीच्या मंदिरच्या जवळ येऊन पश्चिमेकडे चालायला सुरुवात करावी, हीच वाट पुढे राजगड किल्ल्याकडे जाते. या वाटेवर प्रथम कोकण दरवाजा लागतो. या प्रवेशव्दारातून बाहेर पडून पुढे चालत गेल्यावर हत्तीमाळ लागतो. या माळाच्या टोकावर हत्तीमाळ बुरुज आहे. बुरुजापासून पुढे चालत गेल्यावर डाव्या बाजूला पाण्याची टाकी पाहायला मिळतात. टाकी पाहून पुढे गेल्यावर डाव्या बाजूला भगत दरवाजा आहे. या वाटेने पुढे पश्चिमेकडे चालत गेल्यावर वकंजाई दरवाजा आहे. या ठिकाणी दोन वाटा फ़ुटतात डावीकडे जाणारी वाट राजगड किल्ल्याकडे जाते. या वाटेवर एक पाण्याचे टाके आहे. तर सरळ जाणारी वाट बुधला माचीकडे जाते.

बुधला माची पाहून पुढे गेल्यावर उजव्या बाजूला चित्ता दरवाजा आहे. हा दरवाजा पाहून पुढे चालत गेल्यावर विशाळा माची आहे. या माचीच्या पुढे एक पाण्याचे टाक आहे . त्यापुढे किल्ल्याच्या पश्चिम टोकाला बुरुज आहे. हा पश्चिम टोका वरील बुरुज पाहून मेंगाई मंदिरापाशी आल्यावर आपली गडफ़ेरी पूर्ण होते.