घारापुरी

घारापुरी बेटावर दोन डोंगर आहेत. त्यातील उजव्या बाजुच्या डोंगरावर किल्ल्याचे अवशेष आहेत. लेण्याकडे जाण्यासाठी पायर्‍यांच्या मार्ग आहे. या पायर्‍यांच्या शेवटी दोन वाटा फ़ुटतात. डावी कडची वाट लेण्यांकडे तर उजवीकडची वाट तोफ़ांकडे जाते. उजवीकडे जाणार्‍या वाटेने १५ मिनिटाची चढाई केल्यावर किल्ल्याचे अवशेष दिसतात. पुढे गेल्यावर एक प्रचंड तोफ़ दिसते. ३५ फ़ुट लांब असलेल्या या तोफ़ेची वर खाली हालचाल करण्यासाठी गियर्स बसवलेले आहेत. तसेच तोफ़ेचा मारा सर्व दिशांनी करण्यासाठी तोफ़ ३६० अंशात वळवण्याची सोय करण्यात आलेली आहे. त्यासाठीही गियर्सची सोय करण्यात आली आहे. तोफ़ेच्या खाली उतरल्यावर हे सर्व पाहाता येते. तोफ़ेच्या खालच्या बाजूला दारूगोळ्यासाठी खोल्या बांधल्या आहेत. तसेच सैनिकांना राहाण्यासाठी बॅरॅक्स बांधलेल्या आहेत. या जमिनी खालील बॅरॅक्समधे हवा खेळण्यासाठी छताला इंग्रजी " L" पाईप्स बसवलेले आहेत. त्याची टोक जमिनीच्यावर काढलेली आहेत. त्यातुन येणारी शुध्द हवा बॅरॅक्समधे खेळवण्यात येत असे.
पहिली तोफ़ पाहुन दुसर्‍या तोफ़ेकडे जातांना वाटेत. दोन ठिकाणी वास्तूंचे अवशेष आहेत. दुसरी तोफ़ही ३५ फ़ुट लांब असुन या तोफ़ेची वर खाली हालचाल करण्यासाठी गियर्स बसवलेले आहेत. तसेच तोफ़ेचा मारा सर्व दिशांनी करण्यासाठी तोफ़ ३६० अंशात वळवण्याची सोय करण्यात आलेली आहे. त्यासाठीही गियर्सची सोय करण्यात आली आहे. तोफ़ेच्या खाली असलेल्या दारुगोळ्याच्या कोठारातून तो वर आणण्यासाठी चेन पुलीची रचना केलेली आहे. याठिकाणीही जमिनी खालील सैनिकांच्या बॅरॅक्स आहेत. या दोन तोफ़ा आणि सैनिकांच्या डोंगरा खालिल बॅरॅक्स पाहील्या की किल्ला पाहुन होतो.
किल्ल्यावरून पूर्वेला द्रोणागिरी किल्ला आणि दक्षिणेला खांदेरी - उंदेरी किल्ले दिसतात.